About the Journal
TALÓS: Saliksik sa Wika, Kalinangan, at Likas-Kayang Pag-unlad
(TALÓS: Philippine Journal of Language, Culture, and Sustainable Development)
Ang TALÓS: Saliksik sa Wika, Kalinangan, at Likas-Kayang Pag-unlad ay isang bukás at sinusuring palathalaang pang-agham na inilalathala ng Global Research Association for Sustainable Progress (GRASP). Nilalayon nitong maging daluyan ng matapat, masinop, at makabuluhang saliksik na nagpapalalim sa pag-unawa sa wika, kalinangan, pagtuturo, lipunan, at likas-kayang pag-unlad sa Pilipinas.
Itinataguyod ng TALÓS ang mga akdang nag-aambag sa pagpapayaman ng wikang Filipino, mga wika sa Pilipinas, katutubong dunong, panitikang Pilipino, pamayanang Pilipino, at mga gawaing pangkaalaman na may kabuluhan sa kasalukuyang lipunan. Binibigyang-halaga rin ng palathalaan ang mga saliksik na tumutugon sa mga pandaigdigang mithiin para sa likas-kayang pag-unlad, lalo na sa makatarungang pagkatuto, pagkakapantay-pantay, pangangalaga sa kalinangan, makabuluhang pakikilahok, mapayapang pamayanan, at maingat na paggamit ng kaalaman para sa kabutihang panlahat.
Tuon at Saklaw
Tinatanggap ng TALÓS ang mga orihinal, makabuluhan, at may saysay na ambag sa mga larangang may kaugnayan sa wika, kalinangan, edukasyon, lipunan, at likas-kayang pag-unlad. Kabilang sa mga maaaring saklawin ng palathalaan ang sumusunod:
- Wikang Filipino at mga wika sa Pilipinas
- Pagtuturo at pagkatuto ng wika
- Pagbasa, pagsulat, at paglinang ng talas sa wika
- Panitikan at malikhaing kaalamang Pilipino
- Kalinangan, pagkakakilanlan, at pamayanang Pilipino
- Katutubong dunong at pamana ng mga pamayanan
- Talastasan, pakikipag-ugnayan, at gamit ng wika sa lipunan
- Salin, pagpapakahulugan, at pag-uugnay ng mga kaisipan
- Wika at teknolohiya sa pagkatuto at pakikipamayan
- Wika, kapayapaan, pagkakapantay-pantay, at katarungang panlipunan
- Kalinangan at likas-kayang pag-unlad
- Edukasyong maka-Pilipino at makataong pag-unlad
- Pananaliksik na tumutugon sa pangangailangan ng pamayanan
- Mga pag-aaral na kaugnay ng pandaigdigang mithiin para sa likas-kayang pag-unlad
Tinatanggap ng TALÓS ang mga saliksik na gumagamit ng bilangang lapit, salaysay na lapit, o magkahalong lapit. Hinihikayat ang mga akdang may malinaw na batayan, maayos na pamamaraan, malalim na pagtalakay, at kapakinabangang maaaring magamit ng mga guro, mag-aaral, mananaliksik, tagapagtaguyod ng wika, pamayanan, paaralan, at mga institusyong nagsusulong ng makatao at likas-kayang pag-unlad.
Uri ng mga Akdang Tinatanggap
Inilalathala ng TALÓS ang mga sumusunod na uri ng akda:
- Orihinal na Saliksik
- Masusing Paglalagom ng mga Saliksik, kabilang ang masinop, pansaklaw, at pag-uugnay na paglalagom
Ang lahat ng akdang isusumite ay kailangang may malinaw na ambag sa kaalaman, wika, kalinangan, pagtuturo, pamayanan, o likas-kayang pag-unlad.
Pamamaraan ng Pagsusuri ng Akda
Ipinatutupad ng TALÓS ang dalawahang-lingid na pagsusuri, kung saan hindi ipinakikilala ang may-akda sa tagasuri at hindi rin ipinakikilala ang tagasuri sa may-akda. Ang bawat isinumiteng akda ay dumaraan muna sa paunang pagtingin ng patnugutan upang matiyak na ito ay naaayon sa tuon at saklaw ng palathalaan, buo ang mga kinakailangang bahagi, at sumusunod sa mga tuntuning pang-etika.
Pagkatapos ng paunang pagtingin, sinusuri rin ang akda upang matiyak na ito ay malaya sa pangongopya, pandarayang pangsipi, at iba pang paglabag sa mabuting gawaing pangsaliksik. Ang mga akdang pumasa sa paunang pagtingin ay ipinadadala sa hindi bababa sa dalawang dalubhasang tagasuri. Batay sa kanilang puna at mungkahi, maaaring magpasya ang patnugutan na tanggapin ang akda, iparebisa nang bahagya, iparebisa nang malawakan, o tanggihan ang akda.
Patakaran sa Bukás na Pagbasa
Ang TALÓS ay nagbibigay ng agarang bukás na pagbasa sa lahat ng nailathalang akda. Maaaring basahin, i-download, ibahagi, at gamitin ang mga nailathalang akda nang walang bayad sa pagbabasa o suskripsiyon, basta wastong kilalanin ang may-akda at ang palathalaan.
Naniniwala ang TALÓS na ang kaalaman ay dapat maging bukás, abot-kamay, at kapaki-pakinabang sa mga guro, mag-aaral, mananaliksik, pamayanan, at institusyong nagsusulong ng makabuluhang pag-unlad.
Bayad sa Paghahanda at Paglalathala ng Akda
Ang TALÓS ay may bayad sa paghahanda at paglalathala ng akda na nagkakahalaga ng ₱2,000.00, na babayaran lamang matapos tanggapin ang akda para sa paglalathala. Walang sinisingil na bayad sa pagsusumite.
Ang naturang bayad ay ginagamit upang suportahan ang pamamahala sa pagsusuri ng akda, paghahanda ng pinal na sipi, pag-aayos ng anyo, paglalathala sa pook-sapot, pagpapanatili ng palathalaan, at iba pang gawaing kailangan upang mapanatili ang maayos at tuloy-tuloy na paglalathala. Maaaring magbigay ng bawas o palugit sa bayad sa piling pagkakataon, kung may sapat na batayan at pahintulot ng patnugutan.
Karapatang-Ari at Pahintulot sa Paggamit
Nananatili sa mga may-akda ang karapatang-ari sa kanilang nailathalang akda. Ang mga akda sa TALÓS ay inilalathala sa ilalim ng Creative Commons Attribution License (CC BY 4.0). Pinahihintulutan nito ang paggamit, pagbabahagi, at pag-aangkop ng akda para sa iba’t ibang layunin, basta maayos at malinaw na kikilalanin ang mga may-akda at ang palathalaan.
Pahayag sa Etika ng Paglalathala at Maling Gawaing Pang-akademiko
Mahigpit na itinataguyod ng TALÓS ang katapatan, pananagutan, at kalinisan sa paglalathala. Hindi pinahihintulutan ng palathalaan ang pangongopya, pamemeke ng datos, paulit-ulit na pagsusumite ng parehong akda, mapanlinlang na pagsipi, hindi wastong paglalagay ng may-akda, at iba pang anyo ng maling gawaing pang-akademiko.
Inaasahan sa lahat ng may-akda, tagasuri, at patnugot ang pagsunod sa mabuting asal sa saliksik at paglalathala. Kailangan nilang ipahayag ang anumang salungatan ng kapakanan at panatilihin ang pagiging lihim ng mga akdang sinusuri. Kung kinakailangan, maaaring maglabas ang TALÓS ng pagwawasto, pahayag ng pag-aalala, o pagbawi sa nailathalang akda alinsunod sa mabuting pamantayan ng paglalathala.
Pahayag sa Pag-iingat ng Personal na Impormasyon
Ang mga personal na impormasyong inilalagay sa pook-sapot ng TALÓS, tulad ng pangalan at email address, ay gagamitin lamang para sa layuning may kaugnayan sa pagsusuri, pakikipag-ugnayan, at paglalathala ng mga akda. Hindi ipinagbibili o ibinabahagi ng TALÓS ang personal na impormasyon para sa mga layuning walang kaugnayan sa palathalaan.
Nagsasagawa ang palathalaan ng makatuwirang pag-iingat upang mapanatili ang pagiging lihim at ligtas ng mga impormasyong ipinagkakatiwala ng mga may-akda, tagasuri, mambabasa, at iba pang gumagamit ng pook-sapot.
Pag-iingat at Pangmatagalang Pagpapanatili ng mga Nailathalang Akda
Naninindigan ang TALÓS sa pangmatagalang pagpapanatili at patuloy na pag-abot sa mga nailathalang akda. Pinananatili ng palathalaan ang ligtas na kopya ng mga nailathalang akda at kaugnay na tala sa pamamagitan ng mga pamamaraang angkop sa gamit nitong plataporma.
Maaari ring lumahok ang TALÓS sa mga kinikilalang paraan ng pangmatagalang pag-iingat ng digital na akda, gaya ng PKP Preservation Network (PKP PN) at iba pang mekanismong naaayon sa kakayahan at kaayusan ng palathalaan.
Paalaala
Ang mga pananaw, paliwanag, at pagpapakahulugang nakapaloob sa mga nailathalang akda ay pagmamay-ari ng mga may-akda at hindi laging sumasalamin sa opisyal na paninindigan ng tagapaglathala, patnugutan, o GRASP. Ang tagapaglathala at mga patnugot ay hindi mananagot sa anumang bunga ng paggamit, maling paggamit, o pagpapakahulugan sa impormasyong nakapaloob sa mga nailathalang akda.

